Rəqəmsal izinizi necə minimuma endirmək olar?
Əvvəlcə "rəqəmsal iz"-in (digital footprint) nə olduğuna baxaq.
Rəqəmsal iz (bəzən rəqəmsal kölgə və ya elektron ayaq izi adlanır) internetdən istifadə edərkən buraxdığınız məlumatların izinə istinad edir. Buraya ziyarət etdiyiniz vebsaytlar, göndərdiyiniz e-poçtlar və onlayn təqdim etdiyiniz məlumatlar daxildir. Rəqəmsal iz bir insanın onlayn fəaliyyətlərini və cihazlarını izləmək üçün istifadə edilə bilər.
Rəqəmsal izinizin azaldılması məxfiliyinizi qorumaq və məlumatlarınızı kibercinayətkarlardan müdafiə etmək üçün vacibdir. Rəqəmsal izinizi minimuma endirməyin bəzi yolları bunlardır:
Köhnə hesabları silin: Artıq istifadə etmədiyiniz arzuolunmaz sosial media hesablarını və alış-veriş hesablarını silin.
Sosial media hesablarını məhdudlaşdırın: Sahib olduğunuz sosial media hesablarının sayını azaldın və yazdıqlarınıza diqqət yetirin. (yəni şəxsi məlumatlarınızın paylaşımını minimuma endirin)
Məxfilik parametrlərindən istifadə edin: Paylaşılan şəxsi məlumatların miqdarını məhdudlaşdırmaq üçün sosial mediada və digər onlayn hesablarda məxfilik parametrlərinizi yeniləyin.
Spam e-poçt ünvanından istifadə edin: Əsas e-poçt ünvanınızı gizli saxlamaq üçün spam və tanıtım e-poçtları üçün ayrıca e-poçt ünvanı yaradın ( burada ikinci dərəcəli e-poçtlar və bir neçə dəqiqəlik şifrəsiz e-poçtlar (temp mail) nəzərdə tutulur.)
Virtual şəxsi şəbəkədən (VPN) istifadə edin: VPN onlayn fəaliyyətinizi qorumağa və baxış tarixçənizi məxfi saxlamağa kömək edə bilər.
İnkoqnito rejimindən istifadə edin: Məlumatı kompüterinizdə saxlamadan internetə baxmaq üçün brauzerinizin gizli rejimindən istifadə edin.
Sorğulara diqqət yetirin: Sorğuları (və ya anketləri) doldurarkən ehtiyatlı olun, çünki onlar şəxsi məlumatlarınızı toplaya bilərlər.
Göndərməzdən əvvəl düşünün: İnternetdə yazdıqlarınıza diqqət edin və şəxsi məlumatlarınızı paylaşmaqdan çəkinin.
Bunlara əməl etməklə siz rəqəmsal izinizi azalda və onlayn məxfiliyinizi qoruya bilərsiniz.
Rəqəmsal iz (bəzən rəqəmsal kölgə və ya elektron ayaq izi adlanır) internetdən istifadə edərkən buraxdığınız məlumatların izinə istinad edir. Buraya ziyarət etdiyiniz vebsaytlar, göndərdiyiniz e-poçtlar və onlayn təqdim etdiyiniz məlumatlar daxildir. Rəqəmsal iz bir insanın onlayn fəaliyyətlərini və cihazlarını izləmək üçün istifadə edilə bilər.
Rəqəmsal izinizin azaldılması məxfiliyinizi qorumaq və məlumatlarınızı kibercinayətkarlardan müdafiə etmək üçün vacibdir. Rəqəmsal izinizi minimuma endirməyin bəzi yolları bunlardır:
Köhnə hesabları silin: Artıq istifadə etmədiyiniz arzuolunmaz sosial media hesablarını və alış-veriş hesablarını silin.
Sosial media hesablarını məhdudlaşdırın: Sahib olduğunuz sosial media hesablarının sayını azaldın və yazdıqlarınıza diqqət yetirin. (yəni şəxsi məlumatlarınızın paylaşımını minimuma endirin)
Məxfilik parametrlərindən istifadə edin: Paylaşılan şəxsi məlumatların miqdarını məhdudlaşdırmaq üçün sosial mediada və digər onlayn hesablarda məxfilik parametrlərinizi yeniləyin.
Spam e-poçt ünvanından istifadə edin: Əsas e-poçt ünvanınızı gizli saxlamaq üçün spam və tanıtım e-poçtları üçün ayrıca e-poçt ünvanı yaradın ( burada ikinci dərəcəli e-poçtlar və bir neçə dəqiqəlik şifrəsiz e-poçtlar (temp mail) nəzərdə tutulur.)
Virtual şəxsi şəbəkədən (VPN) istifadə edin: VPN onlayn fəaliyyətinizi qorumağa və baxış tarixçənizi məxfi saxlamağa kömək edə bilər.
İnkoqnito rejimindən istifadə edin: Məlumatı kompüterinizdə saxlamadan internetə baxmaq üçün brauzerinizin gizli rejimindən istifadə edin.
Sorğulara diqqət yetirin: Sorğuları (və ya anketləri) doldurarkən ehtiyatlı olun, çünki onlar şəxsi məlumatlarınızı toplaya bilərlər.
Göndərməzdən əvvəl düşünün: İnternetdə yazdıqlarınıza diqqət edin və şəxsi məlumatlarınızı paylaşmaqdan çəkinin.
Bunlara əməl etməklə siz rəqəmsal izinizi azalda və onlayn məxfiliyinizi qoruya bilərsiniz.
Məlumat Saytda şərhləri oxumaq, şərh yazmaq, xəbər göndərmək üçün QEYDİYYATDAN keçməyiniz lazımdır.
